پایداری نظام‌های زراعی از مهم‌ترین الزامات دستیابی به تولید پایدار و مدیریت بهینه منابع طبیعی است  

در این پژوهش، کیفیت آب رودخانه ریجاب در چهار ایستگاه (R1 تا R4) با شاخص‌های کیفیت آب محاسبه شده شامل IRWQISC، NSFWQI و CWQI ارزیابی گردید. بر اساس نتایج مدل IRWQISC، نمونه‌ها در رده‌های نسبتاً خوب تا بد توزیع شدند و تنها نمونه R1-15 در رده بد قرار گرفت، در حالی که در شاخص NSFWQI تمام ایستگاه‌های R1 و R2 را در گروه بد و R3 و R4 را در گروه متوسط طبقه‌بندی کرد که نشان از زوال کیفیت رودخانه دارد. در شاخص CWQI نیز همه ایستگاه‌ها را در رده ضعیف با مقادیر ?? تا ?? قرار داشتند. تحلیل فصلی نشان داد که هر دو شاخص بر بحرانی‌ترین وضعیت در ماه مهر اتفاق نظر دارند که ناشی از رواناب‌های آلاینده اول پاییز و کاهش دبی رودخانه و تغلیط آلاینده ها است، اما بهترین ماه‌ها را فروردین و آبان معرفی کردند که نشان از رقیق شدگی آلودگی ناشی از افزایش بارندگی است. ارزیابی کیفیت آب رودخانه برای پرورش ماهی قزل‌آلا، نشان داد که ایستگاه‌های R3 و R4 به دلیل دمای پایدارتر و آلاینده‌های کمتر مناسب‌تر و R1 و R2 کاملاً نامناسب هستند، به ویژه اینکه آمونیاک غیر یونیزه در برخی نمونه‌ها از حد بحرانی ???? فراتر رفته است. همچنین محاسبه اندیس‌های خورندگی (LSI، RSI، PSI) نشان داد که آب در همه ایستگاه‌ها خاصیت خورندگی شدید دارد و پتانسیل رسوب‌گذاری ندارد. بر اساس یافته‌های این تحقیق، مجموعه اقدامات مدیریتی پیشنهادی آن است که اولویت آن، کنترل فسفات و مس است که باید با کاهش مصرف کودهای فسفاته، تصفیه پساب مزارع پرورش ماهی از طریق تالاب‌های مصنوعی و حوضچه‌های ته نشینی انجام شود. دومین اولویت، کنترل آلودگی آلی و نیتروژنی با جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب روستاها و کلیه خانه باغهای احداث شده در بالادست رودخانه، احداث نوارهای حائل گیاهی و بهینه‌سازی تراکم و سیستم هوادهی استخرها است. با توجه به الگوی فصلی، پایش کیفیت در ماه‌های خشک و گرم باید به صورت هفتگی تشدید گردد. برای مقابله با خوردگی شدید، استفاده از لوله‌های پلی‌اتیلن یا PVC به جای فلزی و تزریق کنترل‌شده آهک توصیه می‌شود. در سطح راهبردی، تدوین استاندارد محلی سخت‌گیرانه‌تر برای تخلیه پساب، ایجاد صندوق حمایت مالی برای تجهیزات تصفیه و تشکیل کمیته مدیریت حوضه آبریز با حضور دستگاه‌های متولی ضروری است. در نهایت، رودخانه ریجاب به دلیل فشار شدید ناشی از فعالیت‌های آبزی‌پروری و کشاورزی، در آستانه یک بحران یوتریفیکاسیون (انباشت نیتروژن و فسفر) قرار دارد و در صورت عدم اجرای اقدامات پیشنهادی طی چند سال آینده، تنوع زیستی آن به شدت کاهش یافته و برای مصارف آینده غیرقابل استفاده خواهد شد. واژگان کلیدی: رودخانه ریجاب، شاخصهای کیفی آب، IRWQISC, NSFWQI, CWQI

   چکیده مقدمه: موسیر از جمله گیاهان دارویی و صنعتی است که در کشور ما از رویشگاه‌های طبیعی استحصال می‌شود. این گیاه در ایران از لحاظ بهره‌برداری از منابع طبیعی به دلیل شرایط ویژه زیستگاه و زادآوری جزء گیاهان غیرمجاز به بهره‌برداری محسوب می‌شود. با توجه به اینکه بخش اعظم این‌گونه از طبیعت جمع‌آوری می‌شود، لذا افزایش تقاضا برای این نوع گونه‌ها باعث تخریب و بهره‌برداری بی‌رویه از آن‌ها در طبیعت شده است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف شناسایی موانع و راهکارهای توسعه کشت موسیر در اراضی زراعی و مراتع شهرستان الشتر، به انجام رسید. روش­شناسی: برای رسیدن به اهداف تحقیق، از رویکرد کیفی بهره گرفته شد. مشارکت کنندگان در پژوهش، کارشناسان اداره منابع طبیعی و اداره جهاد کشاورزی شهرستان الشتر، عرصه­نشینان روستاهای درتنگ و هندی شهرستان الشتر و کشاورزان تحت قرارداد شرکت تعاونی زرین، بودند که براساس روش نمونه‌گیری هدفمند بارز، 22 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ها، مصاحبه­ی عمیق انفرادی نیمه ساختارمند و یادداشت‌برداری میدانی بود و تا زمان رسیدن به اشباع داده، مصاحبه‌ها ادامه یافت. برای تحلیل داده­، از روش تحلیل محتوا ارتباطی و کدگذاری­های باز و محوری، بهره گرفته شد. نتایج: نتایج پژوهش نشان داد که در ارتباط با موانع و چالش‌های حفظ و احیاء گیاه موسیر در عرصه‌ها و رویشگاه‌های طبیعی شهرستان الشتر، 13 مقوله شامل موانع بازاریابی و فروش، موانع تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی، ریسک مالی و سرمایه‌ای، ریسک‌های انسانی و اجتماعی، موانع زیرساختی، موانع مهارتی و فنی، استاندارد و کیفیت، موانع اطلاعاتی، موانع دانشی و آموزشی، موانع مدیریتی و حمایتی، موانع سازمانی، نهاده‌های تولیدی، شرایط محیطی و جغرافیایی و صدور مجوز بهره‌برداری از گیاهان دارویی، شناسایی گردیدند. همچنین در ارتباط با راهکارهای کشت گیاه موسیر در بین کشاورزان موسیر کار شهرستان الشتر، 9 بعد راهکارهای تحقیقات و آموزش، راهکارهای تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی، راهکارهای فنی و زراعی، راهکارهای ساختاری و حمایتی، راهکارهای سیاستی، راهکارهای مرتبط با صدور مجوز بهره‌برداری از موسیر، راهکارهای اقتصادی و اجتماعی، راهکارهای صنفی و تشکلاتی و راهکارهای مرتبط با بازاریابی و فروش، مشخص گردید. بحث و نتیجه­گیری: همان‌طور که مشخص گردید، بهبود و توسعه بازار گیاهان دارویی و به خصوص موسیر، نیازمند همکاری و هماهنگی بین ارگان‌های مختلف است. عمل انتزاعی، گسسته و ناهماهنگ در اجرای سیاست‌ها و استراتژی‌ها در بخش‌های تحقیق، ترویج، تولید، بازرگانی، فرآوری، بهداشت و درمان، رسیدن به اهداف را با مشکل مواجه می‌کند. به‌منظور تلاش هماهنگ، هدفمند و موثر در امر ساماندهی بازار گیاهان دارویی، باید تلاش شود تا برنامه‌ای جامع را که در آن اهداف کاملا روشن است و وظایف و مسئولیت‌های بخش‌های مختلف تعیین شده تدوین گردد. تدوین و اجرای این برنامه امکان ارزیابی عملکرد سازمان‌های مختلف را فراهم کرده و از اتلاف زمان و سرمایه جلوگیری می‌کند.    واژگان کلیدی: موسیر، گیاهان دارویی، شهرستان الشتر.

چکیده   رشد سریع جمعیت و نیاز روز افزون جامعه از یک سو، تولید فشرده محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه‌خشک و عدم استفاده از کودهای حاوی پتاسیم  (K)از سویی دیگر باعث تخلیه و کاهش قابلیت دسترسی و میزان متفاوت رهاسازی پتاسیم در خاک‌های ایران شده است. همچنین، کاربرد بی‌رویه کودهای شیمیایی و مدیریت نادرست در بخش کشاورزی، خاک‌های کشور را با کمبود ماده آلی مواجه کرده است. بنابراین، در پژوهشی در طول سال‌های 1403-1402 اثر کودهای آلی مختلف بر اشکال پتاسیم و فعالیت‌های بیولوژیک در خاک بررسی شد. ابتدا دو نمونه خاک مختلف با فرض تفاوت مینرالوژیکی از عمق 30-0 سانتیمتری برداشت شدند. سپس، شش نوع کود آلی گاوی، مرغی، گوسفندی، کمپوست، ورمی کمپوست و میلورم‌فرس با سطح 5/1 درصد به نمونه‌های خاک اضافه شده و به مدت 60 روز در دمای 25 درجه سانتیگراد و رطوبت ظرفیت زراعی در شرایط انکوباسیون نگهداری شدند. در پایان دوره، اشکال پتاسیم، تنفس پایه (BR)، تنفس برانگیخته با سوبسترا (SIR)، کربن زیست توده میکروبی (MBC) و کسر متابولیک (qCO2) اندازه‌گیری شدند.

چکیده نخود زراعی (Cicer arietinum L.) بیشترین سطح زیر کشت را در بین حبوبات دارد و نه تنها یک رژیم پروتئینی ارزان را فراهم می‌کند، بلکه به دلیل   قابلیت تثبیت نیتروژن می‌تواند سبب بهبود حاصلخیزی خاک شود. استان کرمانشاه از نظر سطح زیرکشت نخود جزء استان‌های برتر کشور است و کشت دوم اکثر کشاورزان دیم­کار استان محسوب می‌شود. بنابراین، انجام تحقیقات کاربردی در زمینه به­زراعی نخود از اهمیت زیادی برخوردار است. این آزمایش به صورت مزرعه­ای در روستای سربکوه بخش حمیل شهرستان اسلام آباد غرب به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی اجرا شد. زمین به 4 چهار بلوک و هر بلوک به 28 کرت تقسیم شد. کرت­های اصلی شامل شاهد (بدون مصرف سولفات روی و اسید هیومیک)، سولفات روی خاک مصرف به میزان 20 کیلوگرم در هکتار، اسید هیومیک خاک مصرف به میزان 5 کیلوگرم در هکتار و سولفات روی + اسید هیومیک خاک مصرف به ترتیب به میزان 20 و 5 کیلوگرم در هکتار و کرت­های فرعی شامل شاهد (بدون محلول­پاشی)، محلول‌پاشی با سولفات روی با غلظت 2 در هزار به صورت یک مرحله­ای (زمان غلاف دادن) و دو مرحله­ای (قبل و بعد از گلدهی)، محلول­پاشی با اسید هیومیک با غلظت 2 در هزار به صورت یک مرحله­ای و دو مرحله­ای و محلول­پاشی با سولفات روی + اسید هیومیک هر دو با غلظت­های 2 در هزار به صورت یک مرحله­ای و دو مرحله­ای بودند. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار وزن صد دانه مربوط به تیمار سولفات روی + اسید هیومیک خاک مصرف با میزان 1/42 گرم بود که با تیمار سولفات روی اختلاف معنی­داری نداشت.مقایسه میانگین اثرات ساده تیمارهای خاک مصرف نشان داد که بیشترین میزان عملکرد بیولوژیکی در میان تیمارهای خاک مصرف در تیمار سولفات روی + اسید هیومیک با مقدار 3250 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. مقایسه میانگین اثرات ساده تیمارهای محلول­پاشی   نشان داد که بیشترین عملکرد بیولوژیکی در بین تیمارهای محلول­پاشی مربوط به تیمار سولفات روی + اسید هیومیک قبل و بعد از گلدهی با میانگین 3364 کیلوگرم در هکتار بود. بالاترین عملکرد دانه نیز در همین تیمار با مقدار 1431 کیلوگرم در هکتار حاصل شد. بیشترین مقدار نیتروژن دانه (3/3 درصد) مربوط به تیمار محلول­پاشی با اسید هیومیک قبل و بعد از گلدهی بدون مصرف خاکی سولفات روی و اسید هیومیک بود. به طور کلی، نتایج نشان داد که تیمار محلول­پاشی سولفات روی + اسید هیومیک قبل و بعد از گلدهی بیشترین تاثیر را در بین تیمارها بر عملکرد و اجزای عملکرد نخود داشت. کاربرد خاک مصرف و محلول­پاشی سولفات روی و اسید هیومیک مقدار نیتروژن و پروتئین دانه را به طور معنی­داری افزایش داد و بر مقدار فسفر، پتاسیم و روی دانه تاثیر معنی­داری نداشت. کلید واژه‌ها: نخود دیم، عملکرد بیولوژیکی، عملکرد دانه، اسید هیومیک، محلول‌پاشی   

   چکیده مقدمه: به‌طورکلی، فعالیت‌های توسعه‌ای باعث آسیب به محیط‌زیست می‌شود و ابعاد این خطرات بالقوه بسته به ماهیت فرآیند و اثرات زیست‌محیطی متفاوت است. کوره‌های آجرپزی پتانسیل تاثیرگذاری بالایی دارند؛ بنابراین با ارائه یک برنامه مدیریتی مناسب و ارزیابی زیست‌محیطی می‌توان تا حدودی از اثرات منفی ناشی از آن‌ها کاست. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف تحلیلی بر مدیریت پایدار اراضی تحت پوشش کوره‌های آجرپزی در سه حوزه تخریب اراضی، تغییر کاربری اراضی، پوشش زمین، در دهستان گودین شهرستان کنگاور، به انجام رسید. روش­شناسی: برای رسیدن به اهداف تحقیق، از رویکرد تلفیقی (کیفی-کمی) بهره گرفته شد. برای شناسایی تهدیدهای کوره­های آجرپزی و تجارب زیسته ساکنان روستاهای هدف کوره­های آجرپزی، از روش کیفی (پدیدارشناسی) و برای شناسایی و اولویت‌بندی راهکارهای لازم در خصوص مدیریت پایدار اراضی تحت پوشش کوره­های آجرپزی دهستان گودین شهرستان کنگاور (دلفی و تحلیل سلسله مراتبی)، استفاده گردید. جامعه مورد مطالعه پژوهش ساکنان روستاهای هدف کوره‌های آجرپزی، کارگران کوره‌های آجرپزی، صاحبان کوره‌ها و کارشناسان و متخصصان در این زمینه بودند و براساس روش نمونه‌گیری ملاک محور 14 نفر، به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ها، مصاحبه­ی عمیق انفرادی نیمه ساختارمند و یادداشت‌برداری میدانی بود و تا زمان رسیدن به اشباع داده، مصاحبه‌ها ادامه یافت. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل محتوا و الگوی هفت مرحله­ای کلایزی، استفاده گردید و داده‌ها با استفاده از آمارهای توصیفی و در محیط نرم‌افزارهای (  )، (Expert Choice)، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج: بر اساس نتایج پژوهشی، در ارتباط با تهدیدهای به وجود آمده توسط کوره‌های آجرپزی، سه دسته موضوعی الف. تغییر کاربری اراضی (خارج شدن اراضی از چرخه تولید، ایجاد استخرهای ذخیره آب، آسیب و تخریب جاده‌های فرعی و بیابان‌زایی)، ب. تغییر پوشش گیاهی (کاهش خاک حاصلخیز برای رشد گیاه، کاهش رشد گیاهان و خشک شدن آن‌ها، کاهش علوفه مورد نیاز دام، کاهش فتوسنتز گیاه و کاهش کمیت و کیفیت محصول گیاه) و پ. تخریب اراضی (فرسایش شدید خاک، رانش زمین و فقیر شدن خاک)، مشخص گردید و در ارتباط با تجارب زیسته مشارکت کنندگان از کوره‌های آجرپزی پنج خوشه 1. بیماری (مشکلات ریوی، مشکلات ستون فقرات و کسلی و افسردگی)، 2. گسترش ارتباطات اجتماعی (ارتباط با اقوام مختلف و ارتباط بیشتر با مردم روستا)، 3. سود اقتصادی (کاهش بیکاری، کسب درآمد و اشتغال‌زایی)، 4. تضاد منافع (درگیری با صاحبان کوره‌ها و درگیری با سازمان‌ها) و 5. کار سخت (کار سخت و طاقت‌فرسا، معتاد شدن بر اثر کار سخت و عدم ادامه تحصیل بر اثر کار طاقت‌فرسا)، شناسایی گردید. همچنین استفاده از تسهیلات وحمایت‌های دولتی درزمینه تسریع در دادن امکانات زیربنایی جهت ایجاد طرح‌های کشاورزی نظیر گلخانه، اجرای صحیح قوانین حفظ کاربری اراضی زراعی در مورد فعالیت کوره­های آجرپزی و استفاده از عوامل بازدارنده درزمینه عدم تخریب بیشتر وآگاهی دادن به مردم روستا در زمینه خطرات زیست‌محیطی کوره‌های آجرپزی، به ترتیب بیشترین اهمیت و یا به عبارتی مناسب­ترین راهکارهای مدیریت پایدار اراضی تحت پوشش کوره‌های آجرپزی دهستان گودین، بودند. بحث و نتیجه­گیری: همان‌طور که مشخص گردید، عملیات کوره آجرپزی باعث ایجاد چالش‌های بهداشتی و زیست‌محیطی می‌شود. در سطح محلی و در نزدیکی یک کوره آجرپزی، آلودگی‌های ناشی از عملیات کوره‌های آجرپزی، تهدیدی برای سلامت حیوانات، گیاهان و انسان‌هاست و در سطح جهانی، آلودگی‌های ناشی از عملیات کوره‌های آجرپزی، تغییرات آب و هوایی و گرم شدن کره زمین را به دنبال دارد. ازاین‌رو می‌توان گفت یکی از منابع مهم تولید گازهای گلخانه‌ای، صنایع تولیدکننده آجر است.    کلمات کلیدی: مدیریت پایدار زمین، تغییر کاربری اراضی، تخریب اراضی، پوشش زمین، کوره‌های آجرپزی، شهرستان کنگاور.

   مقدمه و بیان مسئله: مسئله ضایعات غذایی یکی از چالش‌های اساسی در سطح جهان است. طبق گزارش‌ها، در کشورهای مختلف، میزان قابل توجهی از غذاهایی که در خانه تولید و مصرف می‌شود به دلیل رفتارهای نادرست مصرف و انبارداری به ضایعات تبدیل می‌شود. در این میان زنان روستایی نقش مهمی در مدیریت منابع غذایی در خانه دارند. آنان به عنوان مدیران خانه و منابع غذایی، در کاهش یا افزایش ضایعات غذایی خانوارها تاثیرگذارند. از این رو تحقیق حاضر با هدف تحلیل رفتار مسئولانه زنان روستای شهرستان دالاهو نسبت به کاهش ضایعات غذایی خانوار انجام شد. مواد و روش: تحقیق حاضر به لحاظ پارادایم کمی- کیفی است. نمونه تحقیق در بخش کمی شامل ??? زن خانوار شهرستان دالاهو است که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه چند مرحله انتخاب شدند. داده‌های کمی از طریق پرسشنامه جمع­آوری شدند که روایی آن با نظر متخصصان تهیه شد و پایایی پرسشنامه به وسیله آزمون کرونباخ تایید گردید. نمونه بخش کیفی نیز از میان زنان خانوار شهرستان دالاهو   روش نمونه‌گیری بارز انتخاب گردید و داده‌ها از طریق مصاحبه جمع آوری شد و پس از ?? مصاحبه اشباع تئوری حاصل شد. تحلیل داده‌های بخش کیفی از طریق تحلیل محتوا و تحلیل مضمون و استفاده از روش کدگذاری مرسوم باز، محوری و انتخابی انجام شد. در ابتدا در هدف اول به روش کیفی به شناسایی مصادیق رفتار مسئولانه زنان   شهرستان دالاهو نسبت به کاهش ضایعات غذایی خانوار پرداخته شد. در هدف دوم به بررسی میزان رفتار مسئولانه زنان روستای نسبت به کاهش ضایعات غذایی خانوار با روش کمی انجام شد. که داده‌های جمع آوری شده به وسیله آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، ضریب تغییرات و فراوانی و درصد) و آمار استنباطی ( آزمون T وF و تعیین رابطه بین متغیر مستقل و وابسته، همبستگی اسپیرمن و بعد از آن رگرسیون به روش گام به گام) و با استفاده از نرم‌افزار آماری   مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در نهایت هدف سوم با روش کیفی به شناسایی دلایل اثرگذار بر رفتار مسئولانه زنان روستایی نسبت به کاهش ضایعات غذایی خانوار در هر مرحله پرداخته شد. یافته‌ها و نتیجه گیری: ماحصل شناسایی مصادیق رفتار مسئولانه زنان روستایی شهرستان دالاهو نسبت به کاهش ضایعات غذایی خانوار، شناسایی ? طبقه بود. در هدف دوم نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که ?? درصد از کل تغییرات متغیر رفتار کاهش ضایعات غذایی خانوار توسط سه متغیر تبیین شد، که طبق یافته‌ها متغیرهای عوامل ذخیره سازی، عوامل مدیریت باقیمانده‌ها و عوامل ارزیابی قابل خوردن دارای بیشترین تاثیر بر روی متغیر وابسته تحقیق بودند. نتایج نشان داد که بین عوامل ذخیر سازی و عوامل مدیریت باقیمانده‌ها و عوامل ارزیابی قابل خوردن با رفتار کاهش ضایعات غذای رابطه مثبت و معنی‌داری وجود داشت و همچنین، بین دورریز غذا با رفتار کاهش ضایعات غذایی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که بین سن، تعداد فرزندان، فاصله تا شهر و مدت سکونت، درآمد و شغل و تحصیلات رابطه معنی‌داری وجود ندارد، اما بین تعداد خانوار و شغل همسر رابطه معنی‌دار وجود داشت. در هدف سوم نیز به عواملی که باعث کاهش ضایعات غذایی شد پرداخت شد که هشت مضمون داشت که شامل برنامه‌ریزی، خرید کردن، ذخیره سازی، پخت و پز، غذا خوردن، مدیریت باقیمانده‌ها، ارزیابی قابل خوردن و دورریز غذا بود. پیشنهادها:   . با توجه به نتایج عدم آموزش که یکی از مهم‌ترین عوامل در بحث کاهش ضایعات است باعث شده که مردم از خطرات ضایعات غذایی آگاهی کمتری داشته باشند بنابراین پیشنهاد می‌شود در زمینه‌های مختلف از جمله نگهداری صحیح مواد غذایی، روش‌های ذخیره سازی مناسب، داشتن برنامه و لیست خرید آموزش‌هایی داده شود که به آگاهی مردم کمک کند و در نتیجه باعث کاهش ضایعات غذایی شود. کلید واژه: ضایعات غذایی، کاهش ضایعات غذایی، زنان روستایی، غذا، رفتار مسئولانه

   چکیده انرژی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و ضروری‌ترین عوامل تولید، دارای تاثیر قابل‌توجهی است. با توجه ‌به اینکه منابع سوخت‌های فسیلی رو به اتمام است، پژوهشگران به دنبال جایگزین‌کردن سوخت بیودیزل به عنوان یک سوخت زیستی قابل تجدید و دارای خواص نزدیک به گازوئیل هستند. تحقیق حاضر به دنبال مدل‌سازی داده‌های بینی الکترونیکی در پیش‌بینی پایداری اکسیداسیون و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی بیودیزل و بررسی پایداری اکسیداسیون نمونه بیودیزل با دستگاه رانسیمت (Rancimat) و به‌کارگیری الگوریتم‌های مبنی بر هوش مصنوعی و آماری است. در این تحقیق ابتدا سوخت‌های بیودیزل از منابع مختلف روغن کلزا و آفتابگردان و پسماند آشپزی با متانول و کاتالیزور   KOH(پتاسیم هیدروکسید) تهیه شدند. هرکدام از سوخت‌ها با درصد حجمی 2، 5، 10 و 20 با سوخت دیزل مخلوط شده، با کمک سامانه بینی الکترونیکی مجهز به 10 حسگر ارزیابی و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی همچون چگالی، گرانروی به همراه پایداری اکسیداسیون آنها به روش استاندار Rancimat در مدت ‌زمان‌های مختلف (هر آزمایش در یک ماه) مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفت. همچنین با روش‌های مختلفی همچون شبکه عصبی مصنوعی(ANN)، تحلیل مولفه‌های اصلی (PCA)، تحلیل تفکیک خطی و درجه دوم (LDA و QDA)، تحلیل ماشین بردار پشتیبان (SVM) و روش سطح پاسخ (RSM) هر کدام در هر ماه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج بدست آمده نشان داد برای طبقه‌بندی و تفکیک انواع سوخت‌های خالص، روش ANN با دقت 100 درصد قادر به تفکیک سوخت‌های خالص از هم در هر چهار ماه می‌باشد. دقت سایر روش‌های طبقه‌بندی برای تفکیک سوختهای خالص از همدیگر در هر چهار ماه به ترتیب برای SVM 94، 95، 82، 84، برایQDA 100، 100، 100 و 99، برای RSM به صورت 100، 93، 98 و 96 و برای LDA به ترتیب   100، 98، 100و 100 درصد بود. همچنین برای شناسایی و قرار دادن انواع سوخت‌های خالص (D100، K100، WCO100، SUN100) در یک گروه (Pure) و انواع سوخت‌های ناخالص در گروه دیگر (Impure) روش ANN با دقت 100، 8/98، 100 و 100 درصد قادر به تفکیک سوخت خالص از ترکیب دیزل- بیودیزل است. کلیدواژه: بیودیزل، روغن کلزا، روغن آفتابگردان، روغن پسماند آشپزی، پایداری اکسیداسیون، بینی الکترونیکی، هوش مصنوعی

      چکیده جوانه زنی و سبز شدن یکی از مهمترین مراحل رشد گیاه زراعی است، لذا جوانه زنی مناسب در محدوده وسیعی از شرایط محیطی برای استقرارگیاهچه ضروری است. برای شناسایی ژنوتیپ­های متحمل به خشکی چندین معیار انتخاب شده است که یکی از آن­ها انتخاب ژنوتیپ­ها بر اساس شاخص­های تحمل به خشکی است که بر اساس آن ژنوتیپ­های مقاوم انتخاب می­شوند. در این تحقیق، 20 رقم جو ایرانی و 24 رقم جو اروپایی،   به منظور بررسی تحمل تنش شوری در مرحله جوانه زنی، در سه سطح شوری (100،   200 و 300 میلی مولار کلریدسدیم) و یک سطح شاهد (آب مقطر) در سه تکرار در آزمایش فاکتوریل براساس طرح کاملاً تصادفی بررسی گردیدند. برای بررسی ارقام مورد مطالعه از نظر حساسیت و مقاومت به تنش خشکی از شاخص‌های تنش، داده­های حاصل از اندازه­گیری سه صفت عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و تعداد سنبله در متر مربع، بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال زراعی 99-1398در شرایط دیم   و آبیاری (در مراحل گلدهی و پر شدن دانه) مورد استفاده قرار گرفت. پارامترهای ژنتیکی صفات در هر دو شرایط اندازه­گیری شد. نتایج تجزیه واریانس صفات مرتبط با جوانه زنی نشان داد که اثر شوری، اثر رقم و اثر متقابل شوری× رقم در همه صفات معنی دار شد. با افزایش سطح شوری از 0 تا 300 میلی‌مولار، کلیه صفات و شاخص­ها به­جز میانگین زمان جوانه­­زنی کاهش یافت. درصد جوانه­زنی همبستگی مثبت و معنی­داری با طول کل گیاهچه، طول ساقه­چه، شاخص بنیه بذر، میانگین سرعت جوانه زنی و شاخص سرعت جوانه زنی داشت. تجزیه خوشه‌ای با استفاده از روش Ward بر اساس مربع فاصله اقلیدسی، ارقام مورد مطالعه براساس صفات اندازه گیری شده در آزمایش جوانه­زنی تحت سطوح مختلف شوری را به دو گروه تقسیم نمود. ارقام 25 (SIRIO)، 28 (SFERA)، 23 (PONENTE)، 38 (ALFEO)، 16(نصرت)، 4 (ماکوئی)، 19 (EXPLORA)، 32 (ALISEO)، 5 (زرجو)، 33 (NURE)، 36 (SCIROCCO)، 15 (سرارود)، 29 (ALIMINI)، 31 (VEGA)، 37 (TREBBIA)، 24(ALCE)، 30 (ALDEBARAN)، 10 (صحرا)، 13 (نیمروز)، 7 (جنوب)، 12 (یوسف)، 18 (COMETA)، 41 (انصار)، 8 (کارون) و 14 (ریحان) در مرحله جوانی­زنی از خصوصیات بهتری جهت تحمل تنش برخوردار بودند. نتایج تجزیه واریانس صفات زراعی   در دو محیط آبی و دیم حاکی از تفاوت معنی­دار ارقام جو مورد بررسی از لحاظ   صفات اندازه‏گیری شده بود. براساس نتایج حاصل از جدول مقایسه میانگین صفات، بیشترین مقدار عملکرد دانه در رقم 35 (AIACE) مشاهده شد. شاخص میانگین حسابی بهره­وری (MP)،   شاخص تحمل تنش (STI) و میانگین هندسی بهره­وری (GMP) با عملکرد دانه در هر دو شرایط دیم و آبیاری همبستگی داشتند. نتایج حاصل از تجزیه خوشه­ای براساس شاخص­های تحمل خشکی توسط روش UPGMA و براساس مربع فاصله اقلیدسی ارقام جو ایرانی و اروپایی به دو گروه تقسیم شدند. ارقام 35 (AIACE)، 39 (ZACINTO)، 44 (سرارود 1)، 37 (TREBBIA) و 25 (SIRIO) از لحاظ تمامی شاخص­ها به­جز عملکرد دانه در شرایط دیم دارای میانگین بالاتری بودند. گزینش بر اساس شاخص­­های مولفه اول و دوم ارقام 5 (زرجو)، 1 (فجر 30)، 33 (NURE)، 36 (SCIROCCO)، 15 (سرارود)، 12 (یوسف)، 41 (انصار)، 14 (ریحان)، 21 (MARTINO)‌ و 43 (محلی) با دارا بودن مقادیر بالای مولفه اول و مقادیر پایین مولفه دوم به­عنوات ارقام دارای تحمل بالاتری به خشکی معرفی نمود. برآورد متفاوتی از پارامترهای ژنتیکی صفات در محیط آبیاری و   دیم به­دست آمد. تعداد سنبله در متر مربع در هر دو شرایط دیم و آبی دارای درصد وراثت پذیری عمومی متوسط و بیشترین میانگین پیشرفت ژنتیکی بودند. ارقام 5 (زرجو)،   33 (NURE)، 36 (SCIROCCO)، 15 (سرارود)، 37 (TREBBIA)، 12 (یوسف)، 41 (انصار)، 14 (ریحان)، 37 (TREBBIA) و 25 (SIRIO) از تحمل به تنش شوری در مرحله جوانه­زنی و نیز تحمل به تنش خشکی در شرایط تنش خشکی برخوردار بودند. کلید واژگان:

   چکیده: نیترات یک شکل طبیعی از نیتروژن و بخش جدایی­ناپذیر از چرخه نیتروژن در محیط زیست است. مصرف بیش از اندازه کود­های شیمیایی و آلی، آبشویی نیترات از خاک و تجمع آن در محصولات کشاورزی یکی از مشکلات زیست­محیطی مهم جوامع امروزی است. به دلیل اثرات سوء نیترات بر سلامتی انسان، امروزه به تجمع این یون در سبزیجات توجه زیادی شده است. در این مطالعه اثر سطوح مختلف کود­ شیمیایی (اوره) و آلی (بخش جامد بیوگاز،کود دامی، کمپوست زباله شهری) بر تجمع نیترات در خاک، سه نوع سبزی شاهی، جعفری و ریحان سبز و همچنین میزان آبشویی نیترات از خاک بصورت هفتگی در 6 هفته بررسی شد و طول ساقه، ریشه و وزن گیاه ریحان، جعفری و شاهی در تیمارهای شاهد و کودهای اوره، بیوگاز، کود دامی و کمپوست زباله شهری اندازه­گیری شد. تجزیه واریانس داده­ها با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار در شرایط گلخانه انجام گرفت. مقایسه میانگین با استفاده از آزمون دانکن در نرم­افزار    انجام شد. غلظت نیترات در گیاه ریحان در تیمارهای شاهد، کمپوست زباله شهری، اوره، کوددامی و   بیوگاز به ترتیب 68/147، 30/237، 66/278 ، 23/512 و 45/883 میلی­گرم بر کیلوگرم وزن خشک و در گیاه جعفری به ترتیب 49/131، 74/750، 84/720، 26/622 و 31/311   میلی­گرم بر کیلوگرم وزن خشک بود. این مقادیر در گیاه شاهی به ترتیب 172، 42/165، 99/166، 57/128 و 43/160 میلی­گرم بر کیلوگرم وزن خشک اندازه­گیری شد. غلظت این آنیون در خاک­های تحت کشت ریحان در تیمارهای شاهد، بیوگاز، کمپوست زباله شهری، کود دامی و اوره به ترتیب 11/48، 88/63، 45/75، 35/75 و 16/54 میلی­گرم بر کیلوگرم وزن خشک و در خاک تحت کشت گیاه جعفری به ترتیب 02/39، 49/126، 96/71، 46/79 و 06/51 میلی­گرم بر کیلوگرم و در خاک تحت کشت شاهی به ترتیب 02/39، 80/33، 52/31، 21/27 و 02/34 میلی­گرم بر کیلوگرم بود. غلظت نیترات در زه­آب خروجی از خاک­ها در هر سه گیاه ریحان، جعفری و شاهی در هفته اول بیشترین مقدار و با افزایش دفعات آبیاری از مقدار آن کاسته شد. در هفته نخست در زه­آب خروجی از خاک تحت کشت ریحان غلظت نیترات در تیمارهای شاهد، بیوگاز، کمپوست زباله شهری، کود دامی و اوره 11/1، 95/44، 35/17، 76/36 و 45/32 میلی­گرم بر لیتر بود که در هفته ششم به ترتیب به 7/1، 2/3، 37/4، 1/6 و 6/3 میلی­گرم بر لیتر رسید. در زه­آب خروجی از خاک تحت کشت جعفری در هفته نخست غلظت نیترات در تیمارهای شاهد، بیوگاز، کمپوست زباله شهری، کود دامی و اوره به ترتیب 06/17، 23/48، 49/36، 92/17 و 44/40 میلی­گرم بر لیتر بود که در هفته ششم به ترتیب به 36/0، 11/0، 14/0، 05/0 و 17/0 میلی­گرم بر لیتر اندازه­گیری شد. غلظت این آنیون در زه­آب خروجی از خاک تحت کشت شاهی در هفته نخست غلظت نیترات در تیمارهای شاهد، بیوگاز، کمپوست زباله شهری، کود دامی و اوره به ترتیب 10/1، 16/51، 13/28، 34/29 و 23/38 میلی­گرم بر لیتر بود که در هفته آخر از پژوهش به 36/0، 11/0، 14/0، 05/0 و 2/0 میلی­گرم بر لیتر رسید. نتایج نشان داد که غلظت نیترات در استفاده از کود اوره در هیچ یک از سه سبزی مورد مطالعه از تیمارهای کود آلی بیشتر نبود. همچنین در این پژوهش با استفاده از تیمارهای کود آلی به خصوص تیمار بیوگاز میزان آبشویی نیترات از خاک بیشتر از تیمار کود اوره بود.

  Humic acid is the active ingredient in humus, which is gray to dark brown in color. Humic acid macromolecules have a predominant aromatic characteristic and have a high content of functional groups such as phenolic, carboxyl and quinone, which leads to the surface charge and reactivity of this compound.This factorial experiment will be performed in a completely randomized design with three replications. Initially, humic acids will be extracted from five different organic sources (bovine manure, municipal waste compost, vermicompost, sheep manure, poultry manure) with 0.1 M NaOH. Extraction with distilled water will also be performed to compare the extraction with NaOH and to calculate the extraction efficiency. In the next step, the properties of the extracted humic acids such as spectroscopic absorption at different wavelengths, ash percentage, carbon content, nitrogen, hydrogen, oxygen and total sulfur with the elemental analyzer (Elemental Analyzer) and groups The factor will be determined with the FTIR device and the results will be compared. Then, a sample of surface layer calcareous soil (depth 0 to 20 cm) is prepared and after applying different concentrations of humic acids (four concentration levels, 0, 0.25, 0.5 and 1 g of humic acid per kg of soil) extracted from various sources, and will be incubated for 70 days. Finally, the availability of the three main consuming elements (nitrogen, phosphorus and potassium) will be determined at the end of the incubation period. After collecting the results, they will be analyzed using    software.Keywords: humic acid, nitrogen, phosphorus, potassium

چکیده هدف: امروزه اهمیت محصولات راهبردی کشور، مانند دانه‌های روغنی، خصوصاً کلزا، لزوم توجه و بررسی نقش عوامل موثر بر بهبود زنجیره ارزش این محصول را بیشتر نموده است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر تحلیل زنجیره ارزش تولید کلزا   و ارایه راهکارهایی برای بهبود آن بوده است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد ترکیبی(کیفی-کمی) و به روش متوالی انجام شده است. روش گردآوری داده­ها در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختارمند با جامعه مورد پژوهش یعنی 15 نفر از مطلعان کلیدی منطقه بوده است. در بخش کمی نیز با ابزار پرسشنامه و به دو روش پیمایشی (برای کشاورزانN=130 ) و سرشماری (برای کارشناسانN=25 ) به گردآوری داده­ها پرداخته شده است. یافته­ها: یافته­های این پژوهش نشان داد که در حال حاضر زنجیره ارزش تولید کلزا در بخش بیستون شامل 9 حلقه­ی کلزاکاران، مراکز خرید کلزا، مراکز خدمات جهاد کشاورزی، مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی، بانک­ها، تامین و توزیع­   نهاده­ها، شبکه حمل و نقل، شرکت­های خدمات مشاوره­ای کشاورزی و بیمه محصولات کشاورزی می­باشد که اکثر آن­ها در وضعیت نامناسب ابعاد مورد بررسی پژوهش قرار گرفته­اند. اولین و مهم­ترین چالش این   زنجیره در بخش بیستون، کمبود ماشین­آلات خصوصا کمباین برداشت بوده است. غالب بودن   نظام بهره­برداری سنتی،   ضعف در دانش فنی کلزاکاران سبب افزایش هزینه­های تولید و منفی شدن میزان حاشیه سود برای حلقه تولید­کننده و کاهش بهره­وری زنجیره گردیده است. نتیجه‌گیری:. کلیه حلقه­های زنجیره ارزش تولید کلزا در ابعاد بررسی شده پژوهش به عملکرد مورد انتظار دست نیافته­­اند ومیزان اثرگذاری بخش حاکمیتی با ایجاد حمایت­ها و محدودیت­ها در سیاست­گذاری­ها، برنامه­ریزی­ها و نظارت بر چگونگی انجام فعالیت­ها کاملا مشهود است. بنابراین لازم است دولت و نهادهای حاکمیتی در راس   و   کلیه کنشگران زنجیره، با نگاهی سیستمیک اقدام به بهینه­سازی کنش­های خود در زنجیره و رفع مشکلات در این منطقه نمایند. از دستاوردهای این پژوهش، شناسایی حلقه­های ناکارآمد، گمشده و اضافه در زنجیره ارزش تولید کلزا در بخش بیستون بوده است که پیش­تر به آن پرداخته نشده است. کلمات کلیدی: توسعه کشاورزی، زنجیره ارزش، زنجیره عرضه،کلزا، بخش بیستون   

بذر گیاهان یک اندام ذخیره‌ای طبیعی است که به‌عنوان هدفی ایده‌آل برای بیان ژن‌های نوترکیب توسط مهندسان ژنتیک موردتوجه قرار می‌گیرد. بنابراین کنترل بیان ژن‌های انتقال‌یافته در این اندام، یکی از مهم‌ترین گام‌ها در توسعه استراتژی کشاورزی مولکولی محسوب می‌گردد. راهکار عملی برای این منظور شناسایی، جداسازی و به کار بستن پروموترهای اختصاصی بذر در گونه‌های مهم تجاری همچون کلزا است. اولئوسین یکی از فراوان‌ترین پروتئین‌های در پروتئوم اندام بذر در گیاه کلزا بوده و بیان آن تحت کنترل یک پروموتر بسیار اختصاصی می‌باشد. پروموتر این ژن موجب بیان شدید ژن گزارشگر در بافت جنین و اندوسپرم بذر می‌گردد. در این تحقیق به‌منظور کاربرد و نیز شناسایی عناصر تنظیمی موجود در پروموتر اولئوسین، این توالی از ژنوم گیاه کلزا جداسازی و در ناقل pSK همسانه‌سازی شد. مقایسه توالی قطعه کلون‌شده با توالی‌های موجود در بانک اطلاعاتی NCBI نشان داد که این توالی دارای تشابه قابل‌توجه با دو دسته توالی‌های شناسایی‌شده می‌باشد. یک دسته توالی‌های مربوط به پروموتر اولئوسین و دیگری توالی‌های مربوط به ژن متیونین سولفوکسید ردوکتاز. این به معنای وجود این قطعه در یک ناحیه میان ژنی بوده که عملکرد دوسویه این پروموتر را توجیه می‌نماید. رسم درخت فیلوژنتیک و محاسبه فاصله ژنتیکی قطعه کلون‌شده با این توالی‌ها نشان داد که فاصله ژنتیکی قطعه کلون‌شده با توالی‌های موجود برای ژن اولئوسین بسیار کمتر از ژن متیونین سولفوکسید ردوکتاز می‌باشد. بررسی‌ توالی این قطعه نشان داد که این قطعه حاوی تعداد بسیار زیادی عناصر تنظیمی در هر دو رشته سنس و آنتی‌سنس همچون جعبه TATA، عنصر RY، جعبه پرولامین و موتیف Skn-1 می‌باشد. بیشتر این عناصر تنظیمی در 400   نوکلئوتید انتهایی این قطعه (ناحیه منطبق بر پروموتر اولئوسین) شناسایی شدند؛ حال‌آنکه 540 نوکلئوتید ابتدایی آن دارای تشابه قابل‌توجه با ناحیه CDS ژن متیونین سولفوکسید ردوکتاز است. بررسی‌های بیشتر نشان داد که تراکم توالی‌های تنظیمی موجود در رشته سنس (پروموتر اولئوسین) بیشتر از رشته آنتی‌سنس (پروموتر متیونین سولفوکسید ردوکتاز) می‌باشد و بسیاری عناصر تنظیمی همچون موتیف نیپین، جعبه پیریمیدین، جعبه E، سایت‌های اتصال SEF1 و SEF3 تنها در رشته سنس وجود دارند. این به معنای عملکرد کاملاً متفاوت این پروموتر در بیان دو ژن تحت کنترل آن است به‌طوری‌که اغلب عناصر تنظیمی که در رشته سنس این قطعه وجود دارند (ولی در رشته آنتی‌سنس وجود ندارند) در پروموترهای اختصاصی بذر یافت می‌شوند.   

چکیده:    این پژوهش به منظور بررسی عوامل موثر بر افزایش بهره وری تولید مرغ مرغداریهای گوشتی استان   و راهکارهای بهبود آن به اجرا درآمد. روش تحقیق در نظرگرفته شده برای انجام این پژوهش، روش   تحقیق پیمایشی و از طریق نمونه گیری بود. به این ترتیب از میان جامعه مورد پژوهش(جامعه مرغداران گوشتی استان کرمانشاه)   تعداد70 واحد   با ظرفیتهای مختلف به روش نمونه گیری خوشه ای طبقه بندی شده انتخاب گردید و از آنها ، پرسشنامه ای بصورت حضوری حاوی اطلاعات کلیه هزینه ها، درآمدها وخصوصیات مدیریتی واحد پرورش تکمیل شد. با استناد به اطلاعات جمع آوری شده، بهره وری متوسط یا میزان بدست آوردن ستاده (محصول) به ازای واحد داده ، بهره وری نهائی یا مقداری که هر واحد عامل ورودی (داده) به ستاده کل اضافه میکند وبهره وری کل عوامل تولید بدست آمد. نتایج حاصل از مطالعه جاری نشان دادکه هزینه دان، هزینه اصلی مرغداریها و در حدود 94 درصد از کل هزینه مرغداری ها را سه هزینه دان، خدمات بهداشت و درمان و خرید و حمل جوجه تشکیل می دهند و واحدهای پرورشی از نظر نوع و نحوه استفاده از وسایل گرمایشی در وضعیت نامطلوب اقتصادی قرار دارند. همچنین از انواع داروها و واکسنها بیش از حد مطلوب اقتصادی استفاده شده است و بنابراین بهره وری استفاده از این نهاده در سطوح پایینی قرار دارد. سایر نتایج نشان داد که هزینه مصرف دان بر بهره وری تولید واحدهای پرورش مرغ گوشتی تاثیر مثبت، معنی دار و   با ضریب اهمیت بالایی دارد و هزینه استفاده از این نهاده در بین اکثر مرغداریها کمتر از حدمطلوب اقتصادی است. بررسی ضریب تبدیل غذایی   در بین مرغداریهای جمعیت نمونه نشان داد که تنها 17 درصد مرغداریها در وضعیت ایده آل قرار دارند، 47 درصد در وضعیت نسبتا مطلوب و حدود28 درصد در وضعیت نامطلوب قرار دارند. بررسی وضعیت تلفات در هفته اول پرورش و در کل دوره نشان داد که عمده تلفات از هفته اول به بعد اتفاق افتاده است، نتایج این پژوهش نشان داد در اکثر مرغداریها استفاده از نهاده نیروی کار در حد کمتر از میزان مطلوب اقتصادی بوده است.    واژه های کلیدی: بهره وری ، مرغداری گوشتی، استان کرمانشاه   

   371 نانومتر و در در حدود 75.19 نانومتر بود. با توجه به نتایج اسپکتوفتومتری این حامل‌ها توانستند ترکیبات فرار را تا 14 روز نگه‌دارند که در روزهایی   آغازین رهایش بیشتری داشته و بتدریج کاهش یافته و پس از 14 روز مقدار جذب روش اکستروژن امولسیونی   به 2/0 و خشک کن پاششی و پلیمریزاسیون رسوبی به 5/0 رسید و برای تایید محصور شدن ترکیبات فرار در حامل‌های بالا از FTIR   نیز استفاده شد که این نیز محصور شدن ترکیبات فرار را تایید کرد.  [B1]در زیر عکس اسکیل وجود دارد و بر اساس آن اندازه چندین ذره محاسبه و میانگین گرفته می شود.

چکیدهاز اواخر دهه 1980 نهادهای مالی خرد به عنوان یکی از راهکارهای مناسب و موثر جهت توسعه مالی یا در برنامه­های توسعه­ای کشورهای در حال توسعه از جایگاه ویژه­ای برخوردار شدند و تعداد این نهادها به شدت افزایش یافت. سابقه صندوق­های اعتبارات خرد زنان روستایی در ایران به سال 1378 برمی­گردد. طرح صندوق اعتبارات خرد در ایران با استفاده از تجارب گرامین بانک بنگلادش بر مبنای «الگوی پس­انداز و وام­دهی گروهی» به عنوان الگویی موفق در جوامع روستایی و پس از بومی سازی توسط کارشناسان مرکز تحقیقات وزارت جهاد کشاورزی به صورت آزمایشی در سال 1379 در دو استان مازندران و کرمانشاه با دو شیوه متفاوت به اجرا در آمد.   پس از موفقیت برنامه اجرا شده در استان مازندران، از سال 1380 نسبت به توسعه گسترش آن در کشور با رویکرد اجتماعی اقدام گردید. همچنین از حدود   سال87، نمایندگی دفتر عمران سازمان ملل در ایران با هدف، توسعه پایدار انسانی (محرومیت زدائی و ایجاد اشتغال) کار انتقال و ترویج ایده­ها و راهکارهای مناسب توسعه در سطح بین الملل را بر عهده گرفت. اهداف برنامه­های اعتبارات خرد، افزایش درآمد فقرا از طریق ایجاد خوداشتغالی، ارائه خدمات آموزشی برای استفاده بهینه از منابع و توانمندسازی زنان روستایی به واسطه ایجاد اشتغال بوده است. گروه­های هدف اعتبارات خرد، افراد و خانواده­های فقیر و کم­درآمد و همچنین زنان روستایی را نیز شامل می­شود. با این حال، صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی در ایران به طور کلی موفق نبوده است و بیشتر آن­ها شکست خورده­اند. حال هدف از این تحقیق واکاوی عوامل پیش­برنده و بازدارنده تشکیل صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی می­باشد. مطالعه حاضر، به لحاظ ماهیت از نوع پژوهش­های کیفی و از نظر شیوه گردآوری داده­ها، در زمره پژوهش های توصیفی – تحلیلی قرار می­گیرد. از لحاظ هدف نیز در حیطه پژوهش­های کاربردی به شمار می­آید. نمونه­های مورد مطالعه­، به صورت هدفمند از میان اعضای صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی به روش گلوله برفی انتخاب گردید. داده­ها از طریق مصاحبه نیمه ساختارمند، گروه­های متمرکز، مشاهده مستقیم، تجارب شخصی، اسناد و مدارک موجود گردآوری شد. اعتماد و اعتبار اطلاعات با استفاده از تکنیک مثلث سازی در شیوه گردآوری داده­ها و تکنیک کنترل اعضا محقق ­گردید. تجزیه و تحلیل داده­ها با بهره گیری از مراحل کدگذاری   باز، محوری   و انتخابی   روش گرندد تئوری انجام پذیرفت.یافته­های تحقیق حاکی از آن است که عوامل پیش برنده تشکیل صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی در مرحله کدگذاری باز، 20موضوع اولیه استخراج شد که این موضوعات در مرحله کدگذاری محوری در 6 مقوله دسته­بندی گردید؛ عوامل بازدارنده نیز در مرحله کدگذاری باز 36 موضوع اولیه شناسایی گردید و در مرحله کدگذاری محوری موضوعات اولیه در 6 طبقه گروه­بندی شد و در نهایت در مرحله کدگذاری انتخابی به صورت مدلی در قالب سه خوشه زمانی شامل قبل از تشکیل صندوق­ها، حین تشکیل و پس از تشکیل صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی دسته­بندی گردید. با توجه به نتایج به دست آمده مهم­ترین عامل پیش­برنده قبل از تشکیل صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی، سرمایه­گذاری اعضا صندوق بود و مهم­ترین عامل پیش­برنده­ای که در هر دو مقطع زمانی حین و بعد از تشکیل شناسایی شد، اعتماد بین اعضا بود. از میان عوامل پازدارنده­ای استخراج شده، مهم­ترین عامل بازدارنده­ای قبل از تشکیل صندوق، مسئله عدم حضور اعضا در جلسات بود. عامل بازدارنده­ای که حین تشکیل صندوق مورد شناسایی قرار گرفت، میزان تسهیلات اعطایی بود و عامل بازدارنده­ای که در فاز زمانی بعد از تشکیل صندوق استخراج گردید، عدم بازپرداخت تسهیلات توسط اعضای صندوق اعتبارات خرد زنان روستایی بود. کلید واژگان: صندوق اعتبارات خرد، زنان روستایی، مشارکت، توسعه روستایی